Dappere vrouwen.

Wat heb ik een diep respect voor de Tanzaniaanse vrouw! De spil van het gezin, iedere twee jaar een kind baren, altijd eentje op de rug, altijd eentje aan de borst. Ondertussen water halen op het hoofd, op de shamba werken, eten koken, de hut schoonmaken en heel veel (hand)was.
En als ze al een klein handeltje heeft, groenten verkopen of zo moet ze de schamele verdiensten aan de man geven, zodat hij een biertje kan kopen.
Mocht haar man komen te overlijden dan behoren haar kinderen toe aan de familie van de overleden man, tenminste bij de Chagga en de Pare. Moet je voorstellen....
Om het economisch toch iets beter te hebben is het ook een optie dat je met de broer van de overleden man trouwt.

Als vrouwen overal ter wereld delen we de zorg voor een goede opvoeding en een goede opleiding voor onze kinderen. En ook is elke vrouw overal ter wereld naast de zorg voor anderen, op zoek naar haar eigen mogelijkheden en aktiviteiten.
" Wij als vrouwen kunnen veel van elkaar leren over de geografische grenzen heen". Dit is het uitgangspunt geweest van een prachtig boek, verschenen in 2001 en uitgegeven door Stichting Tanzania Tilburg en Development Team Same Diocese (ISBN 90-76609-04-7): " De kracht van vrouwen".

De vrouwen in het boek vertellen over hun allerdaagse leven, over hun verwachtingen en over de keuzes die zij moesten maken. De kracht en creativiteit die uit hun verhalen spreekt is inspirerend voor iedereen.
Het boek is tweetalig geschreven, in het swahili en het nederlands.

Graag zou ik er nog een verhaal aan toe willen voegen, vandaag gehoord in het ziekenhuis. Een 20-jarige vrouw, Aisha, was bevallen van haar eerste kind. Haar vriend kent ze al een tijdje. Maar omdat ze nog niet getrouwd zijn kunnen ze nog niet samenwonen.
De vader was de eerste die ze belde na de bevalling midden in de nacht. Hij was in Tanga, hier ver vandaan en vroeg: "wat hoor ik allemaal voor herrie op de achtergrond?" " Dat is jouw kind dat huilt", antwoorde het jonge moedertje en een gesprek was verder niet mogelijk.
Zodra moeder en kind thuis zijn zal hij hen bezoeken, na een paar dagen dus. Bij het ouderlijk huis van de moeder, want daar woont ze voorlopig tot ze ten huwelijk wordt gevraagd. Er worden wel papieren ingevuld dat hij het kind erkent. Over de naam moet iedereen het eens zijn, de hele familie, dus dat kan nog even duren.

Er waren wel wat checks tijdens de zwangerschap, maar aangezien ze uit een klein dorpje komt geen voorlichting en onvoorbereid ging ze de bevalling in.
Kort daarna trof ik ze ontredderd aan. Ze lag tussen hoogzwangere Masai-kinderen waar ze ook niet wijzer van werd. 1001 zorgen over haar kindje dat alsmaar huilde. En familie mag niet op de afdeling komen.
Gelukkig sprak ze goed engels, met een amerikaanse tongval.
Een autodidact die heel veel televisie kijkt.
Samen hebben we de baby verschoond en verzorgd, een boertje laten doen en op het gemak gesteld. Hakuna matata.
Terecht maakte ze zich wel zorgen over de onhygienische omstandigheden hier, dat ze zich niet kon douchen na de bevalling, dat de baby niet gewassen kan worden. Helemaal waar, er wordt aan gewerkt en vandaag is net een essentiele kraan weer werkende gemaakt.
Ik kon het niet nalaten om het toch maar even over " familyplanning" te hebben..

Dan sprak ik met de 23-jarige Lizan. Heel bescheiden sprak ze me aan, maar eigenlijk was ze radeloos. Uiterlijk zie je er niets aan. Haar moeder was een paar dagen geleden overleden, in het ziekenhuis, 48 jaar oud. Ze liet 6 kinderen na en Lizan was de oudste, woonde in Dar Es Salaam. Vader was met 35 jaar al gestorven. De moeder was al begraven, maar er was een akte van overlijden nodig en ze wist absoluut niet hoe die te verkrijgen. Ook deze vrouw op weg geholpen.

Dan de verpleegkundigen hier. Overwegend vrouwen. Als we bij ons een zwaar werkje hebben proberen we toch eerst wat sterke mannen te zoeken. Hier vragen de vrouwen het nog niet eens aan de mannen.
Besloten werd om het overvolle patientendossierhok maar eens uit te mesten! 20 jaar oude dossiers verwijderen. En dat zijn er heel veel!
Dozen vol hebben we naar boven gesjouwd, bergop, heet, naar de keuken. O,o, ik durf het bijna niet te vertellen, maar die keuken, "onze Tilburgse keuken" eigenlijk, wordt nu volgepropt met oude dossiers..

De cookers aan de kant en stouwen maar. Sinds een half jaar krijgen de patienten geen eten meer. Geen geld voor, dat wordt aan medicijnen besteed. Dat betekent als je dus opgenomen bent en je geen familie of vrienden hebt, je ook geen eten krijgt. Wat nu gebeurd is dat de verpleegkundige de patient wat toeschuiven en er is een soort charitas vereniging in het dorp die support.
Wel een verschil met de keuzemenu's in ons ziekenhuis..

Een vpk verdient zo'n E140,- per maand. (een dokter E900,-) Daar moet 12% beslasting af. Dus een gemiddelde vpk met drie kinderen heeft het heel zwaar. Over het algemeen heeft ze wel een nanny voor de kinderen, maar geld voor de brommertaxi is er niet, dus lopen. Vaak hebben ze nog een baantje erbij, of apotheekje aan huis.

En hoe arm ze ook zijn, ze zien er altijd prachtig uit. De vpk in keurig gewassen en gestreken uniformen, de vrouwelijke artsen in mantelpakjes (nog) geen doktersjassen. De haren ingevlochten met extensions of een pruik op, mooie schoenen aan.

Deze week ben ik vliegende keep in het ziekenhuis. Van patientenvervoer, cleaner, EHBO-er, kraamverzorgende, spelleidster van de kinderafdeling (ja,ja, de speelkamer is geopend in het koffiehok van de zusters), operatiezuster, consultatieburo-hulp en de ernstig zieken proberen bij te staan.

Zoals gezegd is het ziekenhuis nu even stuurloos, de DMO is vertrokken en de nieuwe is er nog niet. De kopieermachine was kapot, er konden geen recepten uitgeschreven worden. Als ik vertel over ons "paperless hospital" kijken ze of ze water zien branden.
Misschien over 10 jaar een computer hier?

Maar er is vooruitgang: de kraan is gemaakt en de operatiekleding wordt in de machine gewassen en met wasknijpers opgehangen!

Hakuna matata.